Viena +20. Euskal Herria 2013 Emakumeen Eskubideen auzitegia.

Zergatik Auzitegi bat? Ziurrenik, indarkeria matxistak dira giza eskubideen urratzerik ohikoena eta biktima gehien sorrarazten dituenak.

Gaur egun emakumeen eskubideak aldarrikatzen jarraitu behar dugu

Indarkeriatik at bizimodu askea izateko eskubidea!

Abortatzeko eskubidea!

Emakumeek bizi maila duina edukitzeko eskubidea!

Auzitegi sinboliko hau aditu, euren testigantza aurkezten duten emakume (Euskal Herria, espainiar Estatua, Kolonbia, Guatemala eta El Salvadorrekoak), fiskal eta amaierako deklarazioa egingo duen epaimahai batez osatua egongo da.

EMAKUMEEN ESKUBIDEENGATIK Entzun, Pentsatu eta Ekin. Anima zaitez eta etorri!

NOIZ: ekainak 7 ostirala, (arratsaldez) eta ekainak 8, larunbata.

NON: Bizkaiko Abokatuen Bazkunean, (Uribitarteko Aldapa 3, Bilbo).

Zer dira auzitegi sinbolikoak edo kontzientzia hartzeko auzitegiak?

Ziurrenik, emakumeen eta neskatilen aurkako indarkeria da giza eskubideen urratzerik ohikoena eta biktima gehien sorrarazten duena. Munduko gizarte guztietan ageri da, bakoitzaren sistema politikoa edo ekonomikoa gorabehera. Indarkeria matxistak, bada, kultura, gizarte-klase eta etnia guztietan daude. Ohiko eskandalu honek hainbat adierazpide ditu, eta askotariko tokitan jazotzen da. Hala eta guztiz ere, sustrai bat eta bakarra du: mundu osoko emakumeek jasan behar duten diskriminazioa, emakumeak izate hutsagatik.

Azken urteetan aurrera egin bada ere, ia mundu osoan aurki daiteke izatezko diskriminazioa. Mugimendu feministaren eta zenbait erakunderen lana funtsezkoa izan da aurrerapausoak egiteko gizartean, legearen esparruan eta nazioarteko jokalekuetan. Erabili duten tresnetako bat, hain zuzen, auzitegi sinbolikoak edo kontzientzia hartzeko auzitegiak izan dira. Horietatik nabarmenena da Vienan, 1993ko Giza Eskubideen Munduko Konferentziaren harira, antolatutako auzitegia. Izan ere, 33 emakumeren testigantzen bitartez, emakumeek historian zehar jasan duten ikusezintasuna aitortu zen, eta zera berretsi zen: gizakiak direla eta, hortaz, gizonezkoek dituzten eskubide berberak dagozkiela. Testigantza horien bitartez, bada, giza eskubideek emakumeen bizitzan duten esanahia errealitate bilakatu zen, eta mundu osoko milioika emakume eta gizonei kontzeptu hori ulertzen lagundu zieten parte-hartzaileen lekukotasunek. Auzitegi horri esker, emakumeen giza eskubideak urratzearen gaineko erantzukizunak eskatzeko Nazio Batuek dituzten mekanismoei buruz hausnartu ahal izan zuten emakume askok.

Emakumeek eskubidea dute indarkeriarik gabeko bizitza, diskriminazio-mota oro baztertzen duena, edukitzeko. Halaber, eskubidea dute: generoan oinarritutako botere-harreman desorekaturik gabeko gizarte-sistema batean bizitzeko; sexuen arteko mendekotasun-kontzeptuetan oinarritutako jokabide eta praktikei lotutako estereotiporik gabeko heziketa eta balioespena jasotzeko; gizartearen garapenenari eta ongizateari ekarpena egiteko eta gizonek dituzten aukera berberekin parte hartzeko politikaren, ekonomiaren, gizartearen eta kulturaren esparruetan, bai eta bizitzaren gainerako esparruetan ere, giza eskubide unibertsalez gozatuz, orobat.

 Zer dira auzitegi sinbolikoak edo kontzientzia hartzeko auzitegiak?

Auzitegi sinbolikoak gizarte zibileko erakundeen estrategia dira, giza eskubideen urraketa batzuen ikusezintasunak dituen efektuei aurre egiteko eta urraketa horien zigorgabetasuna agerian uzteko.
Ez dago auzitegi sinbolikoa antolatzeko modu bakarra. Dena den, oinarrizko ezaugarri batzuk dituzte guztiek. Honako hauek dira:

 a)   Emakumeen aitortza egiteko espazioak dira.

b)   Errealitate bat zer larria den ikustarazteko ekitaldi publikoak dira.

c)   Ordain sinbolikoa emateko espazioak dira.

d)   Ez dituzte ordezten ez justizia ez eta justiziaren bermatzaileak ere, baina justiziaren eta haren bermatzaileen jomuga izan beharko lukeena ordezkatzen eta are gorpuzten dute.

Hainbat auzitegi antolatu dira dagoeneko. Bat aipatzearren, Euskadin oihartzun handia eduki zuen bat nabarmenduko dugu: 2010an antolatu zen kontzientziatze-auzitegia, Guatemalako gatazka armatuaren baitan emakumeek jasan zuten sexu-indarkeriaren aurka[1][1]. Hain zuzen, herrialde horretako gatazka armatuak iraun zuen bitartean sexu-indarkeria jasan baina bizirik atera ziren emakumeei justizia-organoetara iristeko aukera emateko alternatiba gisa aurkeztu zen auzitegia. Zehazki, helburu hauek ezarri ziren: eskubide-urraketa horren inguruan zegoen isiltasuna etetea; biktimei ordain sinbolikoa emateko ekintza politikoa gauzatzea eta, azkenik, justizia bermatzeko ardura duten agintariekin batera gogoeta egitea, justizia behar bezala aplikatzeko baldintzak sorrarazteko hala iraganeko nola egungo kasuetan.

Oro har, emakumeentzat, zera dira auzitegi sinbolikoak: ordain sinbolikoa emateko ekintzak, gizartearen kontzientzia pizteko ahalmena dutenak. Izan ere, emakumeek eurek bizitakoa kontatzen dutenez, enpoderatze-tresna gisa ere uler daitezke. Halaber, gizartean eztabaida pizteko funtsezko estrategia bilakatu dira auzitegiok, eta gai honetan interes handiegirik ez duten erakunde edo instituzioak biltzeko gai izan dira. Are gehiago, ariketa pedagogiko gisa funtzionatu dute justiziarako eskubidea bermatzen duten pertsonen eta erakundeen artean.

Auzitegia gauzatu arte, urrats ugari eman behar dira (ikus Eranskina). Horretarako, zenbait sektoreren parte-hartze aktiboa behar dugu.

---

---

[1] Argibide gehiagorako: http://publicaciones.hegoa.ehu.es/publications/279

Los Tribunales de Mujeres. Por Corine Kumar

Déjeme contarle la historia de los Tribunales de Mujeres:
Ha sido un sueño de muchos años; el sueño de romper el silencio que  envuelve la  violencia; de reescribir las historias de las mujeres, de reclamar sus memorias, de  encontrar una nueva visión para nuestros tiempos. Contar nuestras historias no sólo del  dolor, pero también del valor y la supervivencia; de encontrar otras lógicas, otras maneras del saber.
Comenzó en Asia a través del Consejo de los Derechos Humanos de las Mujeres de Asia que junto con otros grupos de derechos humanos a lo largo de Asia y del Pacífico han realizado 9 tribunales en la región. El Taller Internacional, una organización hermana con base en Túnez, llevó estos Tribunales a otras regiones del mundo: África, Medio Oriente, Centroamérica y Latinoamérica.
Los Tribunales de Mujeres es un espacio que se desdobla, un imaginario: un horizonte  que nos invita a pensar, sentir, desafiar, conectarnos, bailar y soñar. Es un intento de  definir un nuevo espacio para la mujer e infundirlo con una nueva visión, una nueva  forma de hacer política. Es un conjunto de voces y visiones del sur global que se ubica en un discurso de disidencia: es en sí misma una práctica que desarticula, desafiando el  nuevo orden de la globalización, cruzando barreras, abriendo nuevos caminos,  escuchando las voces y los movimientos sociales marginales.

Los Tribunales de Mujeres aúna la realidad objetiva (a través del análisis) con los testimonios subjetivos de las mujeres: lo personal con lo político; lo lógico con lo lírico (a través de testimonios en video e imágenes artísticas y poéticas); lo racional con lo intuitivo; urgiéndonos en el discernimiento de nuevas ideas, ofreciéndonos otras formas del saber, invitándonos a buscar las capas profundas del conocimiento con el fin de crear nuevos paradigmas. Los Tribunales de Mujeres son audiencias públicas: los Tribunales se usan de una forma simbólica. En los tribunales se escuchan las voces de las víctimas,

de las sobrevivientes, ellas traen al tribunal sus testimonios de violencia personal. Los Tribunales son espacios sagrados donde las mujeres hablan de sus sufrimientos, denuncian los crímenes e inclusive buscan reparación.Sigue leyendo